LRF Su Üstü Sahteler: Popper ve Yüzey Yemleri

Bu yazıda neler var?
- LRF su üstü sahteler nedir, hangi balıklar tutulur?
- LRF su üstü avı ne zaman verimli olur?
- LRF popper nasıl kullanılır?
- LRF maket yem su üstünde nasıl çekilir?
- LRF vibrasyon yem su üstünde işe yarar mı?
- LRF su üstü için hangi takım kullanılır?
- Balık sahteye vuruyor ama takılmıyorsa ne yapılır?
- Su üstü sahteyle tutulan balıkta yasal boy nedir?
- Sıkça Sorulan Sorular
LRF su üstü sahteler, hafif takımla yüzeyde çalıştırılan küçük popper, kalem (pencil) ve yüzen maket yemlerdir. Çoğunlukla 3-7 gram ve 3-6 cm aralığındadırlar. Gün doğumu ve gün batımında yüzeyde yem kovalayan lüfer (çinekop), levrek, istavrit, kolyoz ve zargana için etkilidirler. Balığın vuruşunu gözle görmeniz, bu avı LRF’nin en heyecanlı tarzlarından biri yapar.
LRF su üstü sahteler nedir, hangi balıklar tutulur?
LRF su üstü sahteler, suyun en üst katmanında iz, ses ve sıçrama üreterek avcı balığı yukarı çeken hafif yemlerdir. Başlıca üç tipi vardır:
- Popper: Ağız kısmı çukur, çekildiğinde su püskürtüp ses çıkarır. Dalgalı suda ve köpüren balık sürüsünde öne çıkar.
- Kalem (pencil / stickbait): Dudaksız, ince gövdeli. Doğru çekişle sağa sola zikzak çizer, kaçan küçük balığı taklit eder.
- Yüzen maket yem (floating minnow): Küçük dudaklıdır, yüzeyin hemen altında yüzer, durunca yukarı çıkar.
Çoğu avlakta yüzey sahtelerine en sık gelen türler çinekop ve sarıkanat boyundaki lüfer, küçük levrek, istavrit, kolyoz ve zargana olur. Kayalık kıyı ve mendirek dibinde akya yavrusu da vurabilir, ancak akyanın yasal boyu ve yasak dönemi aşağıda ayrıca anlatılıyor.
LRF su üstü avı ne zaman verimli olur?
LRF su üstü avında en verimli zaman genellikle gün doğumu ile gün batımı çevresindeki ışık geçişidir. Bu saatlerde küçük yem balıkları yüzeye yaklaşır, avcılar da onları yukarıda sıkıştırır. Sahada şu işaretlere bakın:
- Suda ani sıçramalar, “köpürme” ya da kaçışan gümüş renkli küçük balıklar.
- Yüzeye dalan martılar ve kırlangıçlar.
- Hafif, kırışık bir yüzey: çarşaf gibi durgun suda balık daha temkinli olur, sert rüzgârda ise küçük sahte düzgün çalışmaz.
Sert rüzgâr ve yüksek dalga, 3-5 gramlık bir popperın kontrolünü neredeyse imkânsız kılar. Çıkmadan önce rüzgâr yönü ve dalga boyu için balık avı hava durumu aracına göz atmak işinizi kolaylaştırır. Mevsim olarak, yaygın görüş yaz sonu ve sonbaharda kıyıya yakın yem sürülerinin artmasıyla su üstü avının da hareketlendiği yönündedir. Bu durum bölgeden bölgeye değişir.

LRF popper nasıl kullanılır?
LRF popper, kamış ucu aşağıdayken kısa ve sert bileğe dayalı çekişlerle, aralarına 1-3 saniyelik duraklamalar koyarak kullanılır. Her çekişte popper su püskürtüp “blup” sesi çıkarmalıdır. Uygulamada adımlar şöyledir:
- Atışı balık hareketinin biraz ilerisine yapın, popperı sürünün tam ortasına düşürmeyin.
- Sahte suya düştükten sonra boşta kalan misinayı toplayın, 1-2 saniye bekleyin.
- Kamış ucunu suya doğru tutup 10-20 cm’lik kısa vuruşlar yapın. Her vuruştan sonra makarayla yalnız boşalan misinayı alın.
- Balık ilgilenip vurmuyorsa duraklamayı uzatın; aktif sürüde ise ritmi hızlandırın.
Sık yapılan hata, çekişi çok uzun tutmaktır. Bu durumda popper ses çıkarmak yerine sudan sekip gelir.
LRF popper kaç gram olmalı?
LRF popper için genellikle 3-7 gram ve 3-5 cm aralığı uygundur. 3 gram altı sahteler hafif takımda bile kısa gider ve rüzgârda savrulur. 7 gram üstü ise çoğu LRF kamışının üst sınırını zorlar. Başlangıç için 4-5 gram civarı, hem atış mesafesi hem kontrol açısından dengeli bir tercihtir. Kamışınızın atış ağırlığı aralığını mutlaka kontrol edin.
LRF maket yem su üstünde nasıl çekilir?
Yüzen LRF maket yem, yavaş ve düzgün sarımla yüzeyin hemen altında bir “V” izi bırakacak şekilde çekilir. Sarımı durdurduğunuzda sahte yukarı süzülür ve vuruşların çoğu bu anda gelir. İşe yarayan üç çekiş biçimi:
- İz bırakma (wake): Kamış ucu yukarıda, çok yavaş sarım. Sahte yüzeyi yararak gelir; sakin suda levrek için etkilidir.
- Dur-kalk: 3-4 tur sarım, 1-2 saniye duruş. Yem balığının şaşkın hareketini taklit eder.
- Hafif seğirtme: Sarım sırasında küçük uç tıklatmaları. Sahte yalpalayıp parıldar, istavrit ve kolyozu kışkırtır.
Kalem tipi sahtelerde ise “köpek yürüyüşü” denen zikzak çekiş uygulanır. Misinada hafif bir boşluk bırakıp kamış ucuyla ritmik, kısa tıklatmalar yaparsınız. Misina tamamen gergin kalırsa sahte zikzak çizmez, düz gelir.
Su üstü LRF avında en çok hangi sahte türünü deniyorsunuz?
LRF vibrasyon yem su üstünde işe yarar mı?
LRF vibrasyon yem (vib) aslında bir su üstü sahtesi değildir; batan, dudaksız ve titreşimli bir yemdir. Yine de su üstü avının yedeği olarak çok işe yarar. Balık yüzeyde görünüp popperı reddettiğinde ya da biraz derine indiğinde devreye girer.
- Atıştan hemen sonra hızlı sarıma başlarsanız vib, yüzeyin 30-50 cm altında titreyerek gelir ve üst katmanı tarar.
- Birkaç saniye batırıp kaldır-bırak yaparak orta suya inen sürüyü yakalayabilirsiniz.
- Aynı ağırlıktaki popperdan genellikle daha uzağa gider. Bu da uzaktaki köpürmeye ulaşmak için avantajdır.
Pratik bir sıralama şudur: Önce popper ya da kalemle yüzeyi deneyin, vuruş yoksa maket yemle bir alt katmana inin, hâlâ sessizse vibrasyon yeme geçin.
LRF su üstü için hangi takım kullanılır?
LRF su üstü için genellikle 1,8-2,4 m boyunda, atış ağırlığı yaklaşık 1-8 g aralığında, hızlı uçlu bir kamış kullanılır. Popper ve kalem için içi boş (tübüler) uç tercih edilir, çünkü sahteye çekiş vermek daha kolaydır. Yalnız jig için tasarlanmış çok yumuşak dolu (solid) uçlar, yüzey sahtesinde çekişi yutabilir.
| Takım parçası | Genel kabul gören aralık | Not |
|---|---|---|
| Kamış boyu | 1,8-2,4 m | Mendirek üstünden uzun boy daha rahattır |
| Atış ağırlığı | Yaklaşık 1-8 g | Sahte ağırlığı bu aralığın ortasında olmalı |
| Makara | 1000-2500 boy | Hafif ve sık ayarlı fren önemlidir |
| Ana misina (PE) | PE 0,2-0,6 (yaklaşık 0,07-0,12 mm) | İnce ip daha uzağa atar |
| Köstek (florokarbon) | 0,16-0,25 mm, 50-100 cm | Lüfer bölgesinde kalın uç tercih edin |
Lüferin keskin dişleri ince köstekleri kolayca keser. Çinekop sürüsü olan yerlerde köstek kalınlığını genellikle 0,25-0,30 mm civarına çıkarmak sahte kaybını azaltır. Sahteyi düğümle bağlamak yerine küçük bir klips kullanmak, popper ve kalemin daha serbest hareket etmesini sağlar. Ambalajdaki libre veya feet değerlerini çevirmek için olta birim çeviriciyi kullanabilirsiniz.
LRF sahtelerde iğne kaç numara olmalı?
LRF su üstü sahtelerde üçlü iğne genellikle 10-14 numara arasındadır. Balığı bırakmayı düşünüyorsanız ya da kayalıkta sık takılıyorsanız 6-10 numara aralığında tekli, tercihen dikensiz iğne iyi bir alternatiftir. Üçlü iğnenin ucu körleştiyse balık vurduğu hâlde takılmaz. Her birkaç avdan sonra iğne uçlarını tırnağınızın üzerinde kontrol edin; kaymadan tutunmuyorsa değiştirin. İğne değiştirirken sahtenin dengesini bozmamak için orijinaline yakın ağırlıkta iğne seçin.
Balık sahteye vuruyor ama takılmıyorsa ne yapılır?
Balık sahteye vuruyor ama takılmıyorsa en sık neden, sıçramayı görür görmez tasma yapmaktır. Ağırlığı kamışta hissetmeden tasma yapmayın; yüzeydeki patlama her zaman balığın sahteyi ağzına aldığı anlamına gelmez. Diğer çözümler:
- Vuruştan sonra çekişi durdurmayın, aynı ritimle devam edin. Kaçıran balık çoğu zaman ikinci kez saldırır.
- Bir boy küçük sahteye geçin. Küçük lüfer ve istavrit büyük popperın yalnız kuyruğunu ısırır.
- Arka iğneyi bir numara büyütmek ya da kuyruğa küçük bir tüylü iğne eklemek takılma oranını artırabilir.
- Freni çok sıkı tutmayın. Hafif takımda ince ağızlı türlerde iğne kolayca yırtılır.
Su üstü sahteyle tutulan balıkta yasal boy nedir?
Su üstü sahteyle en sık tutulan türlerde yasal en küçük boylar şöyledir: lüfer 18 cm, levrek 25 cm, istavrit 12 cm, kolyoz 18 cm. Bu değerler Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2024/21 sayılı amatör avcılık tebliğinde yer alır. Tebliğe 2026/26 sayılı değişiklik işlenmiştir ve tebliğ 31 Ağustos 2028’e kadar geçerlidir.
- Akya: En küçük boy 40 cm, en fazla 1 adet alıkonulabilir, 15 Nisan-15 Mayıs arası yasak.
- Zargana: Listede yer almadığı için boy sınırı yoktur, ancak 5 kg sınırına dahildir.
- Adet sınırı yazmayan türlerde, tek tür ya da karışık, toplam 5 kg sınırı uygulanır.
- Tutulan balığın satışı yasaktır.
- Av amaçlı ışık kullanımı yasaktır; 50 watt’a kadar aydınlatma bu yasağın dışındadır.
Denizde en fazla 4 olta takımı ve takım başına en fazla 6 iğne kullanılabileceği de tebliğde yer alır. Üçlü iğneli sahtelerde iğnelerin nasıl sayılacağı gibi ayrıntılar konusunda emin değilseniz il müdürlüğüne danışın. Boy ölçerken balığı ağız ucundan kuyruk ucuna kadar ölçün, sınıra yakınsa hemen suya bırakın. Tür bazında hızlı kontrol için boy limiti sorgulama aracını, tebliğin tam metni için Resmî Gazete’deki tebliğ metnini inceleyin.
Sıkça Sorulan Sorular
LRF su üstü sahte hangi renk olmalı?
Berrak suda ve güneşli havada doğal tonlar (gümüş, yeşil sırt, şeffaf) genellikle daha güven verir. Alacakaranlıkta ve bulanık suda beyaz, pembe ya da parlak sarı gibi silueti belirgin renkler öne çıkar. Çantada bir doğal, bir parlak renk bulundurmak çoğu durumu karşılar.
Gece LRF su üstü avı yapılır mı?
Yapılabilir, özellikle liman ve iskele aydınlatmalarının suya vurduğu kenarlarda yem balığı toplanır, levrek ve istavrit yüzeye çıkabilir. Bu durumda yavaş çekilen yüzen maket yem ve kalem, popperdan daha iyi sonuç verebilir. Kendi ışığınızı balık toplamak için kullanmanın yasak olduğunu, yalnız 50 watt’a kadar aydınlatmanın serbest olduğunu unutmayın.
LRF’ye başlayan biri önce popper mı maket yem mi almalı?
Yeni başlayan biri için yüzen maket yem daha kolay bir başlangıçtır, çünkü düz sarımla bile doğru çalışır. Popper ve kalem, çekiş ritmi oturduktan sonra çok daha keyifli hâle gelir. İlk set için bir yüzen maket, bir 4-5 gramlık popper ve bir küçük vibrasyon yem dengeli bir seçimdir.
Bunlar da işine yarayabilir
Balık Yemi Yanıç Nedir ve Nasıl Kullanılır?
🔊 Bu rehberi sesli dinle Yanıç, kabuk değiştirme dönemindeki yumuşak kabuklu yengece verilen addır ve kıyı balıkçılığında özellikle çipura, sargoz,…
Çipura Hangi Yemle Tutulur? Yengeç, Midye ve Kurt Yemleri
🔊 Bu rehberi sesli dinle Çipura en çok yengeç, midye, madya, karides ve boru kurdu ile tutulur. Güçlü azı dişleriyle…
Balık Yemi İğneye Nasıl Takılır? Yem Türüne Göre Takma Yöntemleri
🔊 Bu rehberi sesli dinle Balık yemi iğneye, yemin atış sırasında düşmeyeceği ve iğne ucunun (çengelin) balığa saplanabilecek kadar açıkta…


